Australische Cultuur

Australische Cultuur

Kultur

De Australische cultuur is gebaseerd op verhalen van stugge zwoegers, bushrangers en moedige soldaten. Van sporthelden, werkhelden en dappere migranten: het gaat allemaal om een 'fair go' (eerlijke behandeling), de geweldige outdoors en een gezonde portie ironie. Vandaag de dag kenmerkt Australië zich door zijn Aboriginalerfgoed, levendige mix van culturen, innovatieve ideeën en bloeiende kunsten.

Aboriginal cultuur: een rijke en tijdloze traditie
De Dreamtime is de heilige 'time before time' waarin de wereld werd geschapen. Volgens het Aboriginal geloof stegen totemgeesten van de voorvaders vanuit de aarde omhoog en kwamen vanuit de hemel omlaag om een donkere en stille wereld te ontwaken. Ze schiepen de zon, maan en sterren, smeedden bergen, rivieren, bomen en waterpoelen aaneen en namen menselijke en dierlijke vormen aan. De geesten van de voorvaders verbinden dit oeroude verleden met het heden en de toekomst en dit is in elk aspect van de Aboriginal cultuur zichtbaar. Rotskunst, handwerk en schorsschilderingen onthullen verhalen uit de Dreamtime, markeren gebieden en leggen de geschiedenis vast, terwijl liedjes over de Dreamtime-reizen vertellen en waterbronnen en andere belangrijke plaatsen mondeling in kaart brachten. Deze speciale teksten zijn gedurende ten minste 50.000 jaar vrijwel onveranderd doorgegeven en worden vaak begeleid met clapsticks of de diepe klanken van de didgeridoo. Op dezelfde manier onthullen traditionele dansen scheppingsmythes en worden de daden van de Dreamtime-helden en zelfs recente historische gebeurtenissen uitgebeeld.

Koloniale mythes: stugge zwoegers, bushrangers en moedige soldaten
Australiërs geloven in kameraadschap ('mateship') en een eerlijke behandeling ('fair go') en hebben een sterke affectie voor de underdog of 'stugge zwoeger'. Deze waarden zijn afkomstig van veroordeelden en vroege kolonisten die met een ruw en onbekend land en vaak onrechtvaardige autoriteiten worstelden. De bekendste Australische bushranger Ned Kelly, die protesteerde tegen de armoede en de onrechtvaardigheid van een Brits klassensysteem, kwam hier samen met de veroordeelden per boot aan. Deze strijd van de gebroken held voor 'rechtvaardigheid en vrijheid' en 'onschuldige mensen' is altijd omarmd als onderdeel van de nationale cultuur en inspireerde talloze boeken en films. Op de goudvelden in het midden van de jaren 1850 werden delvers in verhalen en liedjes uitgebeeld als romantische helden, herrieschoppers en boeven die de democratie omarmden. De bloedige Eureka Stockade in 1854, waar Victoriaanse mijnwerkers tegen een autoritair vergunningsysteem in opstand kwamen, werd het symbool voor een triomf van sociale gelijkheid. Later, tijdens de Eerste Wereldoorlog, gaven de moedige ANZAC-soldaten, die in Gallipoli dienden, een nieuwe betekenis aan de term ‘taaie Aussie’.

Australisch Engels: ‘Strine’
Australiërs hebben een unieke spreektaal, die in 1966 door de taalkundige Alastair Morrison als ‘Strine’ werd aangeduid (stel je voor dat je het woord Australian zegt met je tanden op elkaar geklemd om vliegen buiten te houden). In deze taal worden vele verloren geraakte cockney en Ierse gezegden van de vroege veroordeelden gecombineerd met woorden uit Aborginaltalen. We korten woorden ook vaak af en voegen dan een ‘o’ of ‘ie’ toe aan het einde zoals in ‘bring your cossie to the barbie this arvo’. We houden er ook van om omgekeerde bijnamen te geven: roodharigen worden met ‘bluey’ aangesproken, donkerharigen worden ‘snowy’ genoemd en ‘lofty’ is iemand met een klein postuur. We zijn geneigd om onze klinkers af te platten en onze zinnen te eindigen met een licht stijgende stembuiging.

Sporthelden: de glorie van groen en goud
Het is geen geheim dat Australiërs gek zijn op sport. Naar schatting 6,5 miljoen mensen in Australië zijn lid van een sportclub en er zijn dan ook ruim 120 nationale en duizenden plaatselijke, regionale en deelstaatsportorganisaties. Niet slecht voor een bevolking van iets meer dan 21 miljoen mensen! De nummer 1 bekeken sport in Australië is Australian Rules Football (AFL) met zijn hoge schoppen en sierlijke sprongen, terwijl de brute kracht en tackletactieken van de National Rugby League (NRL) vooral in New South Wales en Queensland de boventoon voeren. Het nationale Australische Rugby Union team, de Wallabies, doen mee aan internationale toernooien en aan de Bledisloe Cup, deel van een drielandentoernooi met Zuid-Afrika. Australië is een natie van zwemmers en Olympische medailles getuigen van onze topprestaties in het zwembad. De hele zomer zien we het Australische cricketteam in hun witte pakken en in januari kijken we naar het tennis tijdens de Australian Open. Dit tennistoernooi vindt plaats in Melbourne en lokt meer mensen naar Australië dan elk ander sportevenement. Football is een groeiende sport, 's werelds beste surfers komen voor de Bells Beach Surf Classic en op Tweede Kerstdag verzamelen mensen zich om de boten uit Sydney Harbour te zien varen voor de Sydney to Hobart Yacht Race. Op de eerste dinsdag in november staat de natie stil voor de beroemde paardenrace, de Melbourne Cup, en in maart komen 'rev heads' samen in Melbourne voor de Formula One Grand Prix. De lijst van sporten waar we dol op zijn, lijkt wel oneindig … en als je twijfelt over de regels, vraag het dan gewoon aan een fanatieke gokker.

Een levensstijl buitenshuis: strand en barbecues
Omdat meer dan 80 % van de Australiërs binnen 50 km van de kust woont, is het strand onlosmakelijk verbonden met onze bekende ontspannen levensstijl. Van training voor jonge 'nippers' door een surfclub op zaterdagochtend tot een spelletje strandcricket na een barbecue: wij houden van het leven op onze zandstranden. We dringen voor een goede plaats op de overvolle stadsstranden, ontspannen in populaire vakantieplaatsen en rijden naar geheime, afgezonderde stranden in nationale parken aan de kust. We gaan naar het strand om van de zon te genieten en te surfen of te zeilen, parasailen, vissen, snorkelen, scubaduiken en strandkammen. Op het strand ontmoeten we mensen en doen we aan sport, ontspannen we ons en genieten we van romantiek. Het is ook de plaats om te feesten. Op oudejaarsavond dansen pretmakers in het zand en kijken we naar het vuurwerk op Manly Beach en Bondi Beach in Sydney en Glenelg in Adelaide. Op vele stranden worden op Australia Day ceremonies gehouden waarbij mensen hun staatsburgerschap krijgen en op Eerste Kerstdag komen maar liefst 40.000 internationale bezoekers samen op Bondi Beach met kerstmutsen en zwemkleding. De beroemdste Australische stranden – Bondi en Manly in Sydney, St Kilda in Melbourne, Surfers Paradise aan de Gold Cost in Queensland, Cottesloe in Perth en Glenelg in Adelaide – trekken zowel plaatselijke bewoners als internationale toeristen aan.

Multiculturalisme: gevarieerd voedsel, festivals en geloof
Sinds 1945 zijn meer dan 6 miljoen mensen vanuit de hele wereld naar Australië gekomen om er te wonen. Vandaag is meer dan 20 % van de Australiërs buiten Australië geboren en meer dan 40 % is van gemengde culturele afkomst. Wij spreken 226 talen - na het Engels zijn Italiaans, Grieks, Kantonees en Arabisch het populairst. Onze rijke culturele diversiteit wordt weerspiegeld in ons voedsel, dat uit vele werelddelen afkomstig is en enkele daarvan op kunstzinnige wijze combineert. In straatkraampjes tot aan vijfsterrenrestaurants kun je kiezen uit Europese gerechten, heerlijk gekruide gerechten uit Azië, Afrika en het Midden-Oosten, maar ook bushtucker uit onze achtertuin. Kies een Thaise afhaalmaaltijd, geniet in een restaurant van perfecte Italiaanse pasta, proef tapas in de Spaanse stadsdelen en doe je te goed aan 'dumplings' (knoedels) in Chinatown. Ook op de vele kleurrijke festivals kun je met onze culturele smeltkroes kennismaken. Kijk naar samba en capoeira tijdens Bondi’s Brazilian South American Festival, dans achter de draakparade tijdens het Chinese Nieuwjaar of wandel door de straten die tijdens de jaarlijkse Italiaanse festiviteiten in een levendige piazza worden omgetoverd. Als een natie omarmen we een regenboog aan religies en je vindt hier dus Katholieke en Anglicaanse kerken, Hindu, Sikh en Boeddhistische tempels, moskeeën en synagogen.

Australische innovaties: van de Hills Hoist tot penicilline
Door zijn unieke geografie en de relatieve isolatie is Australië een vruchtbare grond voor nieuwe ideeën. In 1879 ontwikkelden Australiërs een manier om kunstmatig ijs te maken, zodat wij vlees in koelschepen naar Groot-Brittannië konden exporteren. In 1906 werd de surfreddingshaspel ontworpen zodat redders zwemmers in nood konden bereiken met een touw dat werd vastgemaakt aan hun vest. In 1929 bouwde Alfred Traeger een met pedalen aangedreven radio als communicatiemiddel voor de Royal Flying Doctor Service.

Australiërs waren ook verantwoordelijk voor meer alledaagse uitvindingen zoals notitieboekjes (1902), aspirine (1915), de pacemaker (1926), penicilline (1940), de Hills Hoist droogmolen (1946), plastic wegwerpspuit (1949), wijnvat (1965), bionisch oor (1978), toilet met dubbele spoelknop (1980), antivervalsingstechnologie voor bankbiljetten (1992) en contactlenzen die lange tijd kunnen worden gedragen (1999).

Lang voordat de Europese kolonisten aankwamen, waren de Aboriginals reeds toonaangevend in de wereld. Ze vonden de aerodynamische boemerang uit en de woomera, een soort speerwerper. Ze waren ook de eerste gemeenschap die slijpkanten op stenen snijgereedschap gebruikten en de eersten die stenen gereedschap gebruikten om zaadjes te malen, alledaags gereedschap dat pas veel later door andere gemeenschappen werd ontwikkeld.

Verlangen naar cultuur: theater, film, boeken en beeldende kunst
Van theater tot literatuur: Australiërs hebben een stille liefdesrelatie met kunst. We gaan in grote getale naar de bioscoop en bijna twee keer zoveel mensen bezoeken kunstgalerieën en centra voor uitvoerende kunsten dan alle voetbalwedstrijden bij elkaar. Onze steden zijn gastheer voor een groot scala aan toonaangevende cultuurfestivals en bieden elke dag van de week muziek, theater en dans- en kunsttentoonstellingen. Ga naar de traditionele Aboriginal dansvoorstellingen door het Bangarra Dance Theatre, bezoek het WOMADelaide internationaal muziekfestival in Adelaide en geniet met volle teugen van theater, ballet, opera en schilderkunst in het enorme cultuurcentrum van Brisbane in South Bank. In kleinere steden kun je voorstellingen door plaatselijke muzikanten meepikken en handwerkkunst bekijken.